Sinds 2008 zijn de gemiddelde huizenprijzen sterk gedaald. Deze ontwikkeling heeft ons in laten zien dat er in het verleden te eenvoudig te hoge hypotheken verstrekt zijn. Per 1 januari 2013 zijn de voorwaarden om te kunnen profiteren van hypotheekrenteaftrek gewijzigd. De komende jaren zullen er nog meer beperkingen volgen.

Hypotheekschuld groot probleem

Mede door de economische ontwikkelingen vormt onze gezamenlijke hypotheekschuld een groot probleem. Er staat ongeveer voor 700 miljard aan hypotheekleningen uit. Doordat deze lasten aftrekbaar zijn van het inkomen, is deze regeling kostbaar voor onze schatkist. In de meeste hypotheken wordt de aflossing van de hypotheekschuld doorgeschoven naar de einddatum of volledig achterwege gelaten. De aflossing wordt doorgeschoven om maximaal te kunnen profiteren van de fiscale regeling van de hypotheekrenteaftrek. Om de te ruime regeling van de hypotheekrenteaftrek te versoberen zijn de hypotheekregels sinds 1 januari 2013 gewijzigd.

Aflossen gedurende de looptijd van de hypotheek

Het is voor nieuw gesloten hypotheken sinds 1 januari 2013 niet meer toegestaan om de aflossing van de hypotheek door te schuiven naar de einddatum of geheel achterwege te laten. De maandlasten moeten minimaal een annuïtaire aflossing bevatten. De hypotheekvormen die hieraan voldoen zijn de lineaire hypotheek en de annuïteitenhypotheek. Hypotheekvormen die vóór 2013 zijn afgesloten worden gerespecteerd. Deze verscherping van de regels zorgt in ieder geval voor een daling van de hypotheekschuld in de toekomst. Het biedt niet de oplossing tegen de hoge hypotheekschulden op kortere termijn.

Acceptatiebeleid en verscherping van de regels

Naast de schuldenberg vormen de acceptatienormen van de hypotheekbanken een aanvullend probleem. Banken zijn tegenwoordig voorzichtig met het verstrekken van hypotheken. Mede onder druk van de Autoriteit Financiële Markten (AFM) moeten de banken voorzichtiger hypotheken verstrekken. Er zijn ook maatregelen getroffen om de maximale hypotheek trapsgewijs te verlagen. Dit jaar mag er nog 105 procent van de waarde van een huis gefinancierd worden. Per 2014 zakt het percentage naar 104 procent. De verstrekking blijft jaarlijks met één procentpunt zakken tot in 2018 nog maximaal 100 procent mag worden verstrekt op het onderpand.

Verdere aanscherping van de hypotheekregels niet uit te sluiten

De regeling van de hypotheekrenteaftrek gaat de komende jaren verder beperkt worden. Niet alleen om de schuldenberg te verlagen, maar ook om ervoor te zorgen dat huiseigenaren beter bestand zijn tegen een waardedaling van hun woonhuis. De waardedaling van de afgelopen vijf jaren levert de huiseigenaren problemen op doordat op hun huis een te zware hypotheek rust. Zodra de huizenmarkt weer hersteld is, zijn er plannen om de maximale hypotheekverstrekking geleidelijk te verlagen naar 80 procent van de koopsom van het huis. Hierdoor zijn huiseigenaren beter bestand tegen waardedalingen. De drempel om een huis te kopen wordt hierdoor wel verhoogd.

Eerst sparen om een huis te kunnen kopen

De huidige huizencrisis heeft een grote invloed gehad op de maximale verstrekking van hypotheken. De manier van hypotheekverstrekking was gebaseerd op stijgende huizenprijzen, maar de huizenprijzen kunnen ook hard zakken. Vanaf 2018 moeten de bijkomende kosten bij het kopen van een huis al volledig uit eigen middelen worden voldaan. Op langere termijn zal de maximale hypotheek langzaam verder teruggebracht worden. Er moet eerst gespaard worden om een huis te kunnen kopen. Dit zal de doorstroming op de huizenmarkt sterk beperken. Vooral voor starters zal het lastiger worden om een huis te kopen.

Juul Dijkhuis

Hypotheeknaarnul.blogspot.nl