Brexit

De brexit is, niet in het minst door het uiterst moeizame verloop ervan en de bijbehorende politieke crisis in Groot-Brittannië, momenteel een veelbesproken nieuwsitem in de nationale en internationale media. Maar wat betekent het aankomende vertrek van het Verenigd Koninkrijk uit de EU voor Nederlanders? Gaat het ons geld kosten en economische schade toebrengen? Of valt dit allemaal wel mee? Wij tonen het u.

Wat is de brexit?

Brexit is een samentrekking van ‘British exit’, oftewel het vertrek van de Britten uit de Europese Unie. Het besluit is de uitkomst van een raadgevend referendum dat op 23 juni 2016 werd gehouden onder de bevolking van het Verenigd Koninkrijk (Engeland, Schotland, Wales en Noord-Ierland). 51,9 procent van de stemmers koos voor een vertrek.

Het nipte karakter van die meerderheid toont al aan dat de Britse bevolking behoorlijk verdeeld is over de kwestie. Onder de voorstanders van de brexit bevinden zich relatief veel ouderen en laagopgeleiden, terwijl de meeste jongeren en academici tegen een Brits vertrek uit de EU zijn. Aanvankelijk zou het Verenigd Koninkrijk op 29 maart 2019 van dit jaar uit de EU stappen. Door het uitblijven van een regeling die de goedkeuring van een meerderheid van het Britse parlement kan wegdragen, is de uittredingsdatum inmiddels verschoven naar 12 april.

Harde of zachte brexit?

Wat de brexit precies betekent voor Nederland en ons Nederlanders hangt deels af van de vraag of er een harde, zachte of gematigde (tussen de twee uitersten in) brexit gaat komen. Bij de harde variant stappen de Britten uit de Europese interne markt, de douane-unie (waardoor er een eind komt aan het vrije vervoer van goederen tussen EU-landen en het VK) en het Europese hof van justitie. In het geval van een zachte brexit blijft veel zoals het is. De Britten krijgen dan een vergelijkbare status als de Noren, die geen lid van de EU zijn, maar wel in de interne markt en douane-unie zitten en meebetalen aan de EU-kas.

In het geval van een harde brexit zullen de gevolgen voor de EU, en dus ook voor Nederland, een stuk ingrijpender zijn dan wanneer gekozen wordt voor een zachte of gematigde variant. Hoewel het nog lastig is om precies te voorspellen wat de brexit teweeg zal brengen, kunnen we wel alvast kijken naar de gevolgen die de Britse uittreding op enkele belangrijke economische en maatschappelijke terreinen kan hebben.

Studeren en werken in het VK wordt lastiger

Het al dan niet terechte ongenoegen over arbeidsmigranten was voor veel Britten een belangrijke reden om voor de brexit te stemmen. Het is dan ook meer dan waarschijnlijk dat de Britse regering strengere immigratieregels gaat opleggen. Denk bijvoorbeeld aan een quotum per nationaliteit, sector of beroepsgroep. Dit zou dus betekenen dat het voor Nederlanders lastiger gaat worden om in het Verenigd Koninkrijk aan het werk te gaan.

Ook studeren in Groot-Brittannië of het smeden van wetenschappelijke samenwerkingsbanden wordt waarschijnlijker lastiger bij een brexit, zeker als gekozen wordt voor de harde variant. Voor Britten zal het juist weer moeilijker worden om een studie op het Europese vasteland te volgen, een reden waarom veel Britse studenten en academici faliekant tegen een vertrek uit de EU zijn.

Groot Brittannië

Mogelijk banen- en handelsverlies in Nederland

Het is moeilijk om te ramen wat de brexit de Nederlandse economie gaat kosten. Feit is echter wel dat het Verenigd Koninkrijk de op twee na grootste handelspartner van Nederland is. De onzekerheid, waardeverlies van het pond en (in een later stadium) wellicht verminderde markttoegang in de EU kunnen ertoe leiden dat het Verenigd Koninkrijk minder Nederlandse producten gaat importeren. Dat zou ook in Nederland banen kosten, waarbij vooral de chemische sector en voedselverwerkende industrie hard zouden worden geraakt.

Ook de visserij zal klappen krijgen bij een harde brexit. Nederlandse vissers zouden bij een dergelijk scenario namelijk geen toegang meer hebben tot Britse wateren, visgronden die nu goed zijn voor zo’n 40 procent van hun totale vangst. De totale schade door minder handel met het Verenigd Koninkrijk kan volgens het Centraal Planbureau oplopen tot 1,2 procent van het bruto binnenlands product in 2030.

Opmerkelijk genoeg is het deels aan de EU-landen om te bepalen hoe hoog de economische prijs wordt die het VK gaat betalen voor de brexit. Blijven ze het land ruimhartig verwelkomen op de EU-markt? Of draait de EU de duimschroeven aan om een toekomstig vertrek van andere lidstaten te ontmoedigen? Het blijft een kwestie van wikken en wegen…

Minder rechten voor EU-burgers in het VK

Zelfs bij een harde brexit is het onwaarschijnlijk dat EU-burgers die in het Verenigd Koninkrijk wonen het land worden uitgezet. Het is echter wel waarschijnlijk dat de rechten van deze groep ingeperkt zullen worden. De toekomstige status van EU-burgers in het Verenigd Koninkrijk zal waarschijnlijk afhangen van de vraag hoelang ze al in het land wonen. Bovendien kan in het post-brexittijdperk mogelijk hun verblijfsvergunning worden ingetrokken als ze twee jaar of langer in een ander land gaan wonen. Daarnaast is het de vraag of het recht op een dubbel paspoort voor Brits-Nederlandse burgers na een brexit van kracht blijft.

Vakantie in Groot-Brittannië

Het Britse pond daalde gelijk na het brexitbesluit flink in waarde. Die duikvlucht van de Britse munteenheid heeft zich de laatste jaren geleidelijk doorgezet. Dit betekent dus dat burgers uit EU-landen momenteel goedkoper uit zijn dan vroeger als ze vakantie vieren in het Verenigd Koninkrijk. Een pint in de pub is minder prijzig geworden, terwijl je voor minder geld dan vroeger een mooie hotelovernachting boekt.

Maar het blijft natuurlijk afwachten of die koersdaling van het pond ten opzichte van de euro een blijvende of tijdelijke ontwikkeling is. Britse en Ierse vliegmaatschappijen verwachten bovendien dat vluchten vanaf het Europese vasteland naar Groot-Brittannië juist duurder gaan worden als de brexit eenmaal een feit is. De schaalvoordelen die zijn verbonden aan de Europese interne markt vallen dan mogelijk weg. Ook bellen vanuit het VK wordt duurder na de brexit omdat de Britten zich dan niet meer aan de Europese regels voor roamingtarieven hoeven te houden. Het is dus maar de vraag of uw vakantie naar het eiland per saldo goedkoper gaat worden. Met een huishoudboekje kunt u dit wel handig inzichtelijk maken.

Investeringen en pensioenen kunnen in waarde dalen

Ook op investeringsvlak kan een brexit Nederlanders behoorlijk hard raken. Volgens VNO-NCW vertegenwoordigen Nederlandse investeringen in het VK een totale waarde van zo’n 170 miljard euro. Nederlandse pensioenfondsen hebben bijvoorbeeld veel geld zitten in Brits onroerend goed. De brexit kan dus nadelige gevolgen hebben voor de financiële buffers van pensioenfondsen en de oudedagsvoorziening van talloze Nederlanders.

Hogere invoerrechten op Britse producten

Bent u dol op Britse producten zoals pies, fudges, toffees of in het VK gebrouwen ale? Dan zal het prijskaartje dat aan deze producten hangt hoger worden als de brexit eenmaal een feit is. Zonder handelsovereenkomst valt handel met het Verenigd Koninkrijk na 12 april immers onder de standaardafspraken van de Wereldhandelsorganisatie (WHO) in plaats van onder de regels van de interne EU-markt. De importtarieven verschillen per product en kunnen erg hoog zijn.

Brits lekkernijen
Geregeld buiten de deur lunchen wordt al gauw een serieuze kostenpost!

Door hogere invoerrechten worden Britse lekkernijen duurder bij een harde brexit.

Kansen voor Nederlandse ondernemers

Voor bepaalde Nederlandse ondernemers heeft de brexit mogelijk ook een zonzijde. Britse ondernemers zullen in sommige sectoren straks minder concurrerend zijn in de handel met andere EU-landen. Dit biedt kansen voor Nederlandse ondernemers. Ze kunnen gemakkelijker op zoek gaan naar nieuwe of andere afzetmarkten voor hun producten.

Gevolgen van de brexit in kaart brengen met een huishoudboekje van BankingTools

Komt u vaak in het Verenigd Koninkrijk? Of hebt u op zakelijk vlak veel van doen met Britse partners? Dan doet u er goed aan om zich alvast goed voor te bereiden op de brexit. Is het eenmaal zover? Dan is een digitaal huishoudboekje van BankingTools een prima stukje gereedschap om de persoonlijke en zakelijke kosten in kaart te brengen die gepaard gaan met een Brits vertrek uit de Europese Unie. U kunt daar nu alvast mee beginnen door een digitaal huishoudboekje 30 dagen gratis uit te proberen.