Inkomstenbelasting berekenen: handige stappenplan

Iedere Nederlander is verplicht om zijn inkomsten bekend te maken aan de Belastingdienst. De inkomstenbelasting is dan ook een jaarlijks terugkerend verplicht nummertje. Als u in dienstverband werkt is de inkomstenbelasting direct betaald in de vorm van loonheffing, maar voor freelancers en ondernemers geldt dit niet en is de inkomstenbelasting vaak een flinke rekensom. Wilt u niet voor verrassingen komen te staan? Bereken dan zelf de inkomstenbelasting aan de hand van het stappenplan dat we in dit artikel bespreken.

Box 1

Om de inkomstenbelasting te kunnen berekenen, hebt u allereerst uw inkomensgegevens nodig. Het totale bedrag waarover de belasting wordt berekend is ingedeeld in drie boxen. In box 1 betaalt u belasting en premies voor de volksverzekeringen. Het bedrag uit box 1 wordt betaald over uw inkomen uit werk. Hieronder vallen loon, winst uit onderneming, resultaat uit overige werkzaamheden, periodieke uitkeringen en eventuele inkomsten uit een eigen woning.

Box 2 en 3

Box 2 behelst inkomsten uit een aanmerkelijk belang, bijvoorbeeld als u inkomsten geniet uit een NV of BV waarin u een belang heeft van meer dan 5 procent. In box 3 betaalt u belasting over uw vermogen. Dit is uw spaargeld bij de bank, maar ook beleggingen in de vorm van aandelen of obligaties. Over de eerste 30.000 euro betaalt u geen belasting. Voor echtparen geldt het dubbele grensbedrag: 60.000 euro.

Over het bedrag boven deze limiet betaalt u belasting op basis van een verondersteld rendement. Stel dat u als alleenstaande 50.000 euro op uw bankrekening heeft staan en het veronderstelde rendement 1,5 procent bedraagt. Dan moet u 300 euro belasting (1,5 procent van 20.000) over het extra vermogen boven de heffingsvrije grens betalen.

Gegevens op een rijtje zetten

De eerste stap die u moet nemen bij het berekenen van de inkomstenbelasting is dus het per box op een rijtje zetten van uw inkomsten. Houd er ook rekening mee dat het bedrag uit box 1 nog verminderd kan worden door aftrekbare bedragen zoals de hypotheekrente, studiekosten of hoge ziektekosten. Het belastbare loon minus alle aftrekposten is het belastbaar inkomen. Hierover wordt uiteindelijk inkomstenbelasting geheven.

Het totale belastingbedrag wordt ook nog verrekend met kortingen zoals de algemene heffingskorting (1.757 euro) en arbeidskorting (3.249 euro). Andere regelingen waarvoor u eventueel in aanmerking kunt komen zijn de inkomensafhankelijke combinatiekorting, jonggehandicaptenkorting, levensloopverlofkorting en heffingskorting voor groene beleggingen. Voor ondernemers zijn er de ondernemersaftrek en eventueel de startersaftrek. De bedragen hiervoor kunnen worden afgetrokken van de totale winst uit onderneming in box 1.

BelastingdienstDe diverse belastingschijven

Nadat u de totale inkomsten en kortingen in kaart hebt gebracht, is het zaak om na te gaan in welke belastingschijf u terechtkomt. Het Nederlandse systeem is namelijk een progressief belastingstelsel. Dit houdt in dat de belastingschijven vastgesteld worden op basis van inkomen en draagkracht. Mensen met een hoger inkomen betalen dus een groter deel van de totale belastingkoek. De schijven zien er voor 2018 als volgt uit.

  • Eerste schijf: tot 20.142 euro, belastingpercentage 36,55 procent
  • Tweede schijf: tot 33.994 euro, belastingpercentage 40,85 procent
  • Derde schijf: tot 68.507 euro, belastingpercentage eveneens 40,85 procent
  • Vierde schijf: vanaf 68.507 euro, belastingpercentage 51,95 procent

Vanaf de AOW-leeftijd gelden andere percentages. U betaalt dan namelijk geen premie meer voor de AOW. Het percentage in de eerste schijf is dan 18,65 procent, terwijl het percentage in de tweede schijf voor AOW’ers 22,95 procent bedraagt. Bent u geboren bent vóór 1 januari 1946? Dan loopt de tweede schijf tot 34.404 euro.

Zijn er meerdere inkomstenbronnen?

Hebt u wellicht meerdere banen of inkomsten? Of ontvangt u AOW en aanvullend pensioen van een pensioenfonds? Dan bestaat de kans dat u te weinig belasting betaalt gedurende het jaar. Over uw loon of uitkering wordt dan al belasting ingehouden. De fiscus houdt er bij deze berekening geen rekening mee gehouden dat u eventueel nog andere inkomsten kunt hebben. Als u vervolgens belastingaangifte doet over het hele jaar, zult u een bedrag moeten bijbetalen. Dit is te voorkomen door op Belastingdienst.nl het formulier ‘voorlopige aanslag’ in te vullen. U betaalt dan elke maand een extra bedrag en voorkomt hiermee dat u op een later tijdstip in een keer een grote smak geld moet betalen.

Overzicht met BankingTools

Het berekenen en invullen van de inkomstenbelasting wordt natuurlijk een stuk gemakkelijker als u alle relevante gegevens direct binnen handbereik hebt. Hier komt een digitaal huishoudboekje van BankingTools om de hoek kijken. Dit handige hulpmiddel maakt al uw jaarinkomsten snel overzichtelijk door ze in te delen op tijdstip en categorie. Zo ontstaat een overzichtelijk financieel overzicht dat u gelijk kunt gebruiken voor het berekenen van de inkomstenbelasting.